سازمان يادگيرنده: سازماني‌ است‌ كه‌ داراي‌ توانايي‌ ايجاد، كسب‌ وانتقال‌ دانش‌ است‌ و رفتار خودش‌ را طوري‌ تعديل‌ مي‌كند كه‌ منعكس‌ كننده‌دانش‌ و ديدگاههاي جديد باشد. ( گاروين – 1993)

در تعريف‌ سيستماتيك‌، يك‌ سازمان‌ يادگيرنده‌ سازماني‌ است‌ كه‌ باقدرت‌ و به‌ صورت‌ جمعي‌ ياد مي‌گيرد و   دائماً خودش‌ را به‌ نحوي‌ تغيير مي‌دهدكه‌ بتواند با هدف‌ موفقيت‌ مجموعه‌ سازماني‌ به‌ نحو بهتري‌ اطلاعات‌ راجمع‌آوري‌، مديريت‌ و استفاده‌ كند.) ماركوارت- 1995 )

سازمان ياددهنده: سازمان ياددهنــده از مديران ارشد مي خواهد كه آموخته هاي خود را به ديگران بياموزد.

براساس ديدگاههاي نوين در مديريت، مدير يك مربي است. وظيفه مدير ايجاد انگيزه و تجهيزكردن افراد معمولي است تا با شكوفا شدن توانائيهاي بالقوه و پرورش آنها كارهاي فوق العاده انجام گيرد و اين تكامل مي تواند تدريجي باشد نه ناگهاني (ميرسپاسي-1377).

ماموریت مدیریت دانش (KM) در سازمان جهانی بهداشت کمک به از بین بردن فاصله بین دانش و عمل از طریق ایجاد یک محیطی است  که ایجاد، به اشتراک گذاری، و کاربرد موثر دانش دربهبود سلامت را پرورش میدهد.

استراتژی مدیریت دانش بر سیاست گذاران ملی، برنامه های WHO، و متخصصان سلامت  تمرکز دارد. استراتژی در سه حوزه اصلی - تقویت سیستم های بهداشتی کشور از طریق مدیریت دانش بهتر، ایجاد مدیریت دانش در زمینه بهداشت عمومی، و توانمند ساختن WHO برای تبدیل شدن به یک سازمان  با یادگیری بهتر، که از طرق زیر صورت میگیرد:

۱- بهبود دسترسی به اطلاعات سلامت در جهان

۲- تبدیل دانش به سیاست و عمل

۳- به اشتراک گذاری و درخواست مجدد دانش تجربی

۴- استفاده از فناوری الکترونیکی سلامت در کشورها

۵-  پرورش یک محیط توانمندساز

- ويژگيهاي فرايند يادگيري سازماني:

۱- تغيير در دانش سازماني.

۲- افزايش محدوده هاي ممكن.

۳-  تغيير در ذهنيت افراد.

پنج مبنا براي سازمانهاي يادگيرنده از نظر پيتر سنگه:

۱-  مهارت یا تسلط فرديpersonal mastery(يعني مهارت کشف کردن و نيز تعميق مداوم بينش فردي).

۲- مدل‌هاي ذهنيmental mastery(يعني توانايي کشف تصاوير دروني ازجهان بيرون به منظور بررسي و تحليل آنها و ابراز آن تصاوير براي تاثيرگذاري بر ديگران).

—۳- بصيرت مشترک shared vision( يعني عمل کشف تصاوير مشترک از آينده که تعهد واقعي را در افراد تقويت مي کند.)

۴- يادگيري تيمي team learning(يعني قدرت همفکري کردن با هم که از طريق کسب مهارت در گفتگو و مباحثه با يکديگربه دست مي‌آيد.)

۵-ت فکر سيستمي system thinking(اصلي که اصول مذکور را با هم ترکيب و تکميل و آنها را به عنوان مجموعه اي واحد از تئوري و عمل مطرح مي کند).

 از سازمان یادگیرنده تا یاددهنده :

در دهه 80 و 90 سازمانها در رویارویی با تحولات شدید محیطی به این نتیجه رسیدند که بایستی برای مقابله با این ناملایمات به یادگیری روی آورند. اما با این تفاوت که سرعت یادگیری سازمانی بایستی سریعتر از سرعت تغییرات محیطی باشد. بنابراین، مفهوم یادگیری سازمانی مطرح و به سرعت مورداستقبال قرار گرفت. اما در هزاره جدید بسیاری از سازمانهای جهانی اعتقاد دارند که فقط سازمان یادگیرنده کافی نیست، بلکه بایستی به سازمان یاددهنده مبدل شوند. در قرن بيست و يكم، يادگيري براي توسعه منابع انساني فراتر از سطح سازمانهاي يادگيرنده است. لذا سازمانهاي ياددهنده پديد آمدند و آنها بر اين عقيده اند كه اطمينان حاصل كنند، هركسي در سازمان بايستي به طور مستمر دانشها و مهارتهاي جديد را كسب كند.

- نتيجه گيري:

 يادگيري به خاطر نفس يادگيري نيست بلكه براي موفقيت و توسعه سازمان است . درصورت عدم يادگيري ، سازمان هزينه هاي سنگين ندانستن يا دوباره كاري و عدم كارآيي و به هدردادن منابع و مهارتها را متحمل شده و شاهد از دست دادن اعتماد به نفس در افراد و كاهش درآمد به دليل عدم نوآوري خواهد بود . اما در صورت يادگيري و تعهد مستمر به آن ، سود سازمان افزايش يافته و افراد به جاي نيروي كار تبديل به سرمايه هاي سازمان مي شوند
یادگیری سازمانی فرآیندی درون سازمانی است ولی سازمان یاد گیرنده به عنوان هویت حجمی یاد می‌شود و به قول مارکوت، سازمانی است که با قدرت وبه صورت جمعی، مرتب خودش را به نحوی تغییر می‌دهد که بتواند با هدف تغییر کند. ازمباحث ذکر شده، می‌توان دریافت که یادگیری سا زمانی مفهومی اساسی وضروری است که منجر به ایجادوحفظ سازمان یادگیرنده می‌گردد.

يکي از راههاي کسب مزيت رقابتي پايدار، تاکيد و توجه بر يادگيري مستمر کارکنان سازمان به منظور نيل به اهداف سازماني با حداکثر اثربخشي است. مسلما، محيط متغير امروز، به سازمانها اجازه نخواهد داد که در مقابل فشارهاي ناشي از مهارت، تواناييها و فناوريهاي رقبا، به صورت سنتي و هميشگي اداره شوند. بسترسازي و زمينه سازي يادگيري و آموزش سريعتر از رقبا، مي تواند به سازمان کمک کند تا نسبت به رقبا سريعتر و بهتر گام بردارد.
در راستاي هدف اين مقاله، به نظر مي‌رسد که توجه و عطف به سازمان يادگيرنده، مي تواند سازمان را از هر جهت در محيط متلاطم کنوني، بيمه و تضمين کند تا سازمان بهتر در برابر تغييرات، واکنش و انعطاف از خود نشان دهد. بنابراين، به عنوان بحثهاو مطالعات آتي مي توان چگونگي پياده سازي و حفظ سازمان يادگيرنده و نيز عوامل موثر بر ايجاد و حفظ سازمان يادگيرنده و در نتيجه، افزايش آمادگي و انعطاف پذيري سازماني را مدنظر قرار داد.

 گرد آوری و تنظیم : محبوبه قربان اعتدال کارشناس واحد گسترش