شبکه بهداشت و درمان شهرستان ری در راستای اجرای طرح تحول نظام سلامت در حوزه سلامت دهان و دندان از دندانپزشکان و بهداشتکاران دهان و دندان با شرایط عالی دعوت به همکاری می کند.جهت کسب اطلاعات بیشتر با تلفن 75-338872 داخلی 212 یا 09125986829 تماس حاصل کنید.
گاهی وقتی دندانپزشک عکس بزرگ دندان شما را نگاه میکند، به شما میگوید که دندان عقل نهفته دارید و یا یک دندان نیش در سقف دهان شما نهفته است.
دندان نهفته به دندانی گفته می شود که به علت کوچک بودن فک و کمبود فضا، نامتناسب بودن قوس دندانی، تراکم غیر طبیعی استخوان و یا مزاحمت و اشغال فضا توسط دندان های مجاور، در زمان مناسب رشد نمی کند و معمولا روی آن با استخوان، بافت مخاطی و یا هر دو پوشیده می شود.
ارتودنسی درمانی مختص دوران نوجوانی نیست و بسیاری از بزرگسالان نیز حتی در سنین بالا از این درمان بهره مند می شوند.پس بهتر است ابتدا کمی در مورد دندان ها توضیح دهیم. دندان ها در بسیاری از افراد در زاویه درست و فاصله مناسب از هم رویش نمی کنند. در بعضی افراد دندان ها ممکن است خیلی نزدیک به هم یا روی هم رویش پیدا کنند و بدین ترتیب نامرتب و شلوغ خواهند بود.
نکته بعدی به تفاوت سایز فک و دندان ها برمی گردد، یعنی امکان دارد فک کوچک بوده ولی دندان ها بزرگ باشند که دراین صورت دندان ها شلوغ به نظر می رسند. برعکس این حالت هم باعث می شود، بین دندان ها فاصله ایجاد شود.
گاهی مواقع پیش می آید که پس از عصب کشی (درمان ریشه) یک دندان؛ پس از مدتی دندان درمان شده دچار تغییر رنگ می شود. این تغییر رنگ در دندان های جلویی می تواند آزار دهنده باشد.
» علت تغییر رنگ دندان پس از عصب کشی چیست؟
به زبان ساده می توان گفت دندانی که پس از درمان تغییر رنگ بدهد خوب درمان نشده است.
عاج دندان ساختار لوله مانند دارد یعنی از میلیارد ها لوله های بسیار کوچک تشکیل شده است که به آنها "توبول های عاجی" گفته می شود.
سلامتی دندانها و داشتن دهانی خوش بو، عدم خشکی و سوزش دهان در روزهداران ماه رمضان نیازمند توجه به عادات غذایی در این ماه مبارک رمضان است.
برای رعایت بهداشت و سلامت دهان و دندان در ایام ماه رمضان برای شما چند نکته و پیشنهاد موثر و کلیدی ارائه میدهیم:
همه میدانند که یکی از نکات مهم در مراقبت خوب از دهان و دندان در این ماه مسواک زدن، نخ کشیدن و قرقره کردن بعد از افطار و سحر است.
بیماری تب خال، زخم شایعی است ك به علت ویروس هایی از خانواده هرپسها به وجود می آید و احتمال دارد افراد چندین بار این بیماری را در زندگی خود تجربه كنند. اگر چه تب خال اغلب در گوشه و كنار لبها در محل جدایی بافت پوست صورت ولبها به وجود می آید، اما تب خال تناسلی نیز در بعضی افراد شایع است.
فلوراید عنصری است که به طور طبیعی در آب، خاک و هوا یافت میشود زمانیکه فلوراید به صورت خوراکی به میزان مناسب مصرف شود دندان را مقاوم کرده و از پوسیدگی پیشگیری خواهد شد.
فلوراید یک عامل شناخته شده در مقابله با پوسیدگی دندان است. پوسیدگی دندان هنگامی رخ میدهد که باکتریهای تولیدکننده اسید مینای سخت محافظتکننده دندانها را حل میکنند.
فلوراید به تقویت مینا کمک میکند و همچنین میتواند به ترمیم آسیبهایی که قبلا رخ داده است، نیز کمک کند.
آفت دهان عبارت است از زخمهای دردناکی که در مخاط دهان به وجود میآیند. آفت دهان سرطانی نیست. آفت دهان ممکن است با عفونت هرپسی (ناشی از ویروس تبخال) اشتباه گرفته شود. این نوع زخم میتواند در هر دو جنس رخ دهد، اما در زنان شایعتر است. آفت عود کننده از مهمترین نوع آفتهاست؛ زخمهای عود کننده بطور معمول در دوران طفولیت تا بلوغ شروع میشوند و بهبودی آن حدود ۱ تا ۴ هفته طول میکشد. زخم آفت معمولاً گرد یا بیضی بوده و یک حاشیه قرمز رنگ با مرکز زرد یا خاکستری دارد.
در بیشتر وقت ها پاسخ دندان پزشک به نظر بیماران صریح و واضح نیست. این حالت گنگ و نامفهوم، اکثرا نوعی رازداری شغلی حساب می شود؛ اما واقعیت این است که برای تصمیم گیری بین این که یک دندان با آمالگام پر شود یا با ماده سفید یا کامپوزیت، ملاحظات بسیاری مطرح است که گاهی طرح آنها بیماران را گیج می کند.
در صورتی که بیماران این دو ماده را بهتر بشناسند و خصوصیات هر یک را بدانند شاید راحت تر پاسخ خود را بیابند ولی این اطلاعات تا حدی گسترده هستند که دندان پزشک اغلب نمی تواند در یک جلسه درمانی آن ها را مطرح کند.
دندانهای شیری را در 4 دوره مختلف میشود بررسی کرد که این چهار دوره عبارت است از :
دندان عقل به سومین دندان آسیاب بزرگ اطلاق میشود. این دندان كمی دیرتر از دندانهای دیگر رشد میكند و در سنین 17 تا 21 سالگی میروید. با رشد انسان و كوچك شدن فك، فضا برای رشد دندان عقل محدود شده و در نتیجه دندان عقل خود را به شكل نهفته و نیمه نهفته نشان میدهد.
تحقیقات انجام شده در زمینه دندانهای عقل نشان میدهد كه این دندانها در بسیاری از موارد، مشكلساز بوده و به جراحی ختم شدهاند. دندانهای عقل بعد از پوسیدگی، موجب پوسیدگی دندانهای مجاور و عفونت در اطراف میشود و گاهی نیز با بستری شدن در بیمارستان و جراحی همراه است.
وقتي رابطه تغذيه با سلامت دندانها را مورد بحث قرار ميدهيم بهتر است دو مطلب را جداگانه در نظر بگيريم يكي موقعي كه دندانها در حال تشكيل شدن هستند (كه مسلماً هرچه بهتر تشكيل شوند مقاومترند) و ديگري زماني است كه دندانها در دهان بيرون آمدهاند و غذاهاي مختلف مستقيماً روي مينا قرار گرفته و تأثير ميگذارند.
پروتئينها
كمبود پروتئين در موقع تشكيل دندان حيوانات باعث ضعيف شدن دندان و بالاخره زياد شدن پوسيدگي ميشود ولي تا كنون در انسان ثابت نشده است پروتئينها هم احتمالاً ضد پوسيدگي هستند پروتئين شير وقتي روي مينا قرار بگيرد ميزان حل شدن مينا كمتر ميشود.
پوسیدگی
پوسیدگیهای دندانی بطور مستقیم با شیوه زندگی، عادتهای غذایی، میزان مراقبتهای بهداشتی از دهان و دندان، وجود فلوراید در آب و خمیر دندان و ... بستگی دارد. توارث نیز نقش مهمی را در مستعد بودن دندان به پوسیدگی ایفا میکند.
در یک دهان تمیز، بلافاصله پس از مسواک زدن یک لایه پوششی نازک میکروسکوپی که منشاء آن پروتئینهای موجود در بزاق میباشد، بر روی دندانها ایجاد میشود. بلافاصله پس از ایجاد این لایه، میکروارگانیسمها روی آن میچسبند و بر روی دندان ایجاد پلاک مینمایند. در این مرحله، pH دهان حدود 2/6 تا 7 است. اگر pH دهان به زیر 5/5 برسد، مینای دندان قسمتی از مواد معدنی خود را از دست میدهد و آمادگی برای شکسته شدن پیدا میکند. اگر pH خیلی پائین بیاید، حتی مغز دندان که درون لثه مستقر است، نیز دچار آسیب میشود. خوردن غذاهای شیرین به علت وجود قندهای هیدروکربنی در داخل ساختار خود میتواند تحت تاثیر آنزیمهای موجود در بزاق تولید اسید کرده و pH دهان را پایین بیاورد که اصطلاحا به این گونه مواد قندی، کربوهیدراتهای قابل تخمیر گفته میشود. علاوه بر تاثیر آنزیمها بر کربوهیدراتها، باکتریهای موجود در دهان نیز به مواد قندی علاقه داشته و نتیجتا فعالیت آنها نیز تولید اسید را دوچندان میکند، تولید اسید بیشتر یعنی فساد سریعتر دندان.
آشامیدنى ها و تعداد وعده هاى غذایى با تاثیر بر روى میکروب هاى موجود در دهان، نقش مهمى را در تکامل دندان، لثه، نسوج و ساختار استخوانى محیط دهان و همچنین پیشگیرى از انواع بیمارى هاى دهان ایفا می کنند که عمدتاً این تاثیرات به شکل سیستمیک است.
کمبود ویتامین هاى B12 ، C ، ریبوفلاوین ، فولات و مواد معدنى مثل روى ، آهن، در کاهش روند ترمیم نسوج دهانى موثر است. به همان نسبت که کمبود مواد یاد شده در شکل گیرى و سلامت دهان موثر است، متقابلاً شکل و سلامت حفره ی دهان نیز در دریافت مواد فوق و استفاده از آنها نقش دارد؛ به عبارتى مى توان گفت این دو وضعیت به گونه اى به هم وابسته اند.
بیمارى هاى دهان عمدتاً در پى پوسیدگى دندان ها ایجاد مى شود. فقدان یک یا چند دندان و یا بى دندانى کامل در سنین بالاى 65 سال رایج است که این مشکل تاثیر بسزایى در تغذیه ی این دسته از افراد دارد و علاوه بر آن باعث اختلال در رشد، تکامل، بقا و ساختار حفره دهانى مى شود.
دوران کودکی از نظر دندانپزشکان اهمیت بسیار دارد. اهمیت این دوره بدلیل رویش دندانهای شیری است. معمولا هنگامیکه کودک شش ماهه است اولین دندانهای شیری در دهان او ظاهر میشود. رویش بقیه این دندانها تا پایان دو یا سه سالگی طول میکشد. تعداد دندانهای شیری در هر فک 10 عدد و در تمامی دهان 20 عدد است. جویدن مواد غذایی تا سن شش سالگی بر عهده دندانهای شیری است. در این سن دندانهای دائمی شروع به روئیدن نموده، بتدریج جانشین آنها میگردند. بگونهای که در سنین 12 تا 13 سالگی دیگر اثری از دندانهای شیری نمیماند و تمامی دندانها دائمی است.
تقسیمبندی دندانهای شیری
برای آنکه دندانهای شیری را بهتر بشناسیم آنها را به سه دسته تقسیم مینمائیم:
دندان قروچه در سنین 40-20 سال بیشتر دیده می شود اما این مشکل فقط مختص بزرگسالان نیست . مشخص شده حدود 20-15 درصد کودکان هم دندان قروچه دارند . البته این تخمین ها کاملا حدودی هستند چون در بسیاری از موارد توسط والدین کشف نمی شود . در کودکان معمولا در دو دوره زمانی بیشتر دیده می شود ، در زمان رویش دندان های شیری و زمان رویش دندان های دائمی ؛ بعد از این دو دوره اغلب آنها ، عادت دندان قروچه را از دست می دهند . اغلب در مرحله ای که هنوز خواب کودکان چندان عمیق نشده ، رخ می دهد و گاهی باعث ایجاد خوابهای منقطع در آنها می شود . همین امر سبب می شود کیفیت خواب در این کودکان پایین بیاید و روی فعالیت های روزانه آنها اثر بگذارد . به همین خاطر لازم است که دندان قروچه ارزیابی و پیگیری شود .
دندانهاي شيري :
تشكيل جوانه دندانهاي شيري از زمان جنيني آغاز ميشود. بنابراين نوع تغذيه و مصرف داروها در حين بارداري ميتواند در ساختار دندان شيري نوزاد تاثير بگذارد. شروع رويش دندانهاي شيري از 4 تا 18 ماهگي ممكن است متغير باشد و زود يا دير بودن آن جاي نگراني ندارد. آخرين دندان شيري هم حدود 3-2 سالگي در ميآيد. رويش دندان باعث ايجاد التهاب و احساس فشار و خارش در لثه ميشود كه براي راحتتر شدن كودك ميتوان ژلهاي مخصوص، وسايل دنداني و داروهاي خوراكي با نظر دندانپزشك استفاده كرد. در هر فك بايد 10 دندان شيري درآيد كه جمعاً20 عدد ميشود. اولين مراجعه به دندانپزشك بايد در 2 سالگي انجام شود و سپس هر 6 ماه يكبار چك آپ انجام گيرد.
نامگذاري دندانهاي شيري از خط وسط هر فك به سمت عقب به ترتيب D,C,B,A ميباشد.
وقتی فرزند شما نوزاد است، انگشت مکیدن او برای شما بسیار جالب و جذاب است. اما حالا که به سن مهدکودک یا مدرسه رسیده، نگران شدهاید که چرا انگشت او دایما در دهانش است. حدود 20 تا 40 درصد کودکان 2 تا 6 سال، انگشت شست خود را میمکند.
مکیدن انگشت در کودک
به ظاهر انگشت شست خوشمزهتر از سایر انگشتان است! اما احتمالا به این دلیل که این انگشت راحتتر از سایر انگشتان به دهان میرسد، اغلب کودکان شست خود را برای مکیدن انتخاب میکنند.
درباره علت این عادت در کودک، بحثهای زیادی شده است، اما بیشتر متخصصان معتقدند که مکیدن انگشت به کودکان احساس آرامش و امنیت میدهد.
اندودنتیکس: یک واژهی یونانی است که از دو بخش اندو (داخل) و دنت (دندان) تشکیل شده و معنی آن درمان داخل دندان است. متخصص این رشته پالپهای ملتهب یا بیمار را درمان نموده و سلامتی ریشهی دندان را باز میگرداند.
چرا دندان نیاز به درمان ریشه پیدا میکند؟
زمانی باید درمان ریشه را انجام داد که پالپ دندان ملتهب یا عفونی میشود. این التهاب یا عفونت به دلایل ذیل بوجود میآید:
· پوسیدگی دندان
·شکستگی، ترک و پریدگی دندان
·تکرار بدون ملاحظات علمی اعمال دندانپزشکی
·ضربه به دندان
فلورايد عنصري است كه به طور طبيعي در آب، خاك و هوا يافت ميشود.
زمانيكه فلورايد به صورت خوراكي به ميزان مناسب مصرف شود دندان را مقاوم كرده و از پوسيدگي پيشگيري خواهد شد.
اگر فلورايد در آب آشاميدني شهر به ميزان مناسب موجود باشد، پوسيدگيهاي دنداني را تا حدود 60درصد كاهش ميدهد. روش ديگر دريافت فلورايد، استفاده از خميردندان، دهانشويهها و ژلهاي حاوي فلورايد است. هر دو روش كاربرد فلورايد يعني سيستميك (فلورايد موجود در مواد غذايي و آب آشاميدني) و موضعي (فلورايدي كه بر روي دندانها گذاشته ميشود) در مقاوم كردن دندانها و پيشگيري از پوسيدگي موثر شناخته شده اند.
فيشورسيلانت" در كند شدن روند پوسيدگي دندان اثر مي گذارد و با رعايت بهداشت، پوسيدگي دندان به حداقل مي رسد.پس از رشد دندان هاي دايمي و در محدوده سني 6 تا 12 سال، بهترين موقع براي انجام فيشورسيلانت است.
پس از رويش دندان هاي دائمي شيارهاي نسبتا عميقي در سطح دندان به وجود مي آيد و چون معمولا كودكان در مسواك زدن دقت لازم را ندارند، مواد غذايي در شيارهاي دندان باقي مانده و باعث پوسيدگي دندان مي شود. بنابراين اين شيارها بامواد خاصي پر مي شود كه به اين عمل فيشورسيلانت مي گويند .
براي انجام "فيشورسيلانت" نياز به تراش دندان نيست اما اگر پوسيدگي جزيي در دندان وجود داشته باشد طبق معمول با تراشيدن قسمت هاي پوسيده مي تواند دندان را سالم كرد .
فيشورسيلانت مانع قطعي جلوگيري از پوسيدگي دندان نيست و رعايت بهداشت فردي مطابق معمول پس از فيشورسيلانت لازم است.
عوامل ایجاد کننده بوی بد دهان:
- لثه ها
باقی ماندن ذرات مواد غذایی در دندانها و شیار لثه به علت عدم رعایت بهداشت دهان (مسواک، نخ دندان و دهانشویه روزانه) سبب تکثیر و فعالیت باکتریها در این مناطق شده، باعث ایجاد پوسیدگی
میشود و همچنین التهاب و عفونت ریشهها و آبسههای دندانی همگی از عوامل مهم
بوی بد دهان میباشند. پركردگيهاي غلط،
شكستگيها، نشت روكشهاي دنداني و ایمپلنت با به دام انداختن تودههاي مواد غذايي سبب بوي بد دهان ميشوند.
مسواک زدن دندان ها قبل از صرف صبحانه، از پوسیدگی دندان ها جلوگیری می کند.
اغلب مردم كه به حفظ سلامتی دندانهای خود اهمیت میدهند، روزی سه بار(پس از هر وعده غذایی) مسواك میزنند.
اما تحقیقات جدید دانشمندان در انگلیس نشان داده است كه مسواك زدن بلافاصله پس از صرف صبحانه سلامت دندانها را تهدید میكند.
این تحقیق نشان می دهد که بیش از یک سوم افراد (81 درصد) نمی دانند که مسواک زدن دندان ها بعد از خوردن غذاها و نوشیدنی های اسیدی باعث تخریب دندان ها می شود.
دندان قروچه عبارت است از عادت ساییدن دندانها. عنوان قروچه معمولاً در خواب رخ می دهد، ولی ساییدن یا كوبیدن دندانها در طول روز نیز شایع است. دندان قروچه مداوم ممكن است باعث خوردگی لثهها و استخوانهای حمایت كننده از آنها در دهان شود.
علایم شایع
انقباض فراوان عضلات در یك طرف صورت
صداهای آزاردهنده دندان قروچه در شب. این صداها ممكن است چنان بلند باشند كه دیگران را از خواب بیدار كند.
آسیب به دندانها، لثه و استخوان حمایت كننده (در معاینه دندان، واضح است).
سردرد
در گذشته معمولا دندانپزشكان ارجحيت را به نگه داشتن دندان عقل ميدادند اما مطالعات جديد نشان ميدهد حتي اگر دندان عقل مشكلساز نباشد بهتر است كشيده شود.
نگه داشتن اين دندان ايده مناسبي نيست.
دندانپزشكان مدتهاست بر اين باور بودهاند كه بيماري لثه كه يك عفونت دهاني ايجاد شده توسط باكتريهايي است كه نقطه شروع رشد آنها دندان عقل است، تا زماني كه افراد به اواسط دهه 30 سالگي نرسند، ظاهر نميشود. اما اين تحقيق نشان ميدهد بسياري افراد در سنين پايينتر از آنچه تصور ميشد در معرض ابتلا به اين بيماري قرار ميگيرند و چيزي حدود 30 درصد جوانان ممكن است به آن دچار شوند. اكثرا دندان عقل را ميكشند و به اين ترتيب از فشار آن بر ساير دندانها جلوگيري ميكنند. اما به جز اين فشار، دندان عقل موجب ايجاد بيماريهايي مانند كيست تومورها، عفونت و التهاب حاد نيز ميشود. كساني كه تودههايي عميق در اطراف دندان عقلشان دارند بيشترين مشكلات را متحمل ميشوند. با تجمع باكتريها در اين حفرهها خارج كردن آنها بسيار دشوار ميشود و حتي از عملكرد دندانپزشك نيز موثر نخواهد بود.
اما مشكلات اساسيتر زماني روي ميدهد كه اين باكتريها به جريان خون راه يابند و در اين صورت عواقب سيستميكي مانند بيماري عروق كرونر، سكته مغزي و بيمار كليوي را در پي خواهند داشت.
سطح پروتئين واكنشگر – سي كه براي سنجش التهاب حاد و عفونت در بدن نيز در بيماران مبتلا به اين كيستهاي اطراف دندان عقل افزايش مييابد.
زنان باردار مبتلا به اين كيستها نيز در معرض خطر تولد نوزاد زودرس، نوزاد كم وزن و افزايش فشار خون قرار دارند.
بنابراين توصيه محققان مراقبت مناسب از دهان و دندان و معاينه مرتب توسط دندانپزشك است.
گرد آوری و تنظیم : آرزو سیفی کارشناس واحد بهداشت دهان و دندان
دندانپزشكي پيشگيري براي كودكان شامل موارد ذيل است: مسواك زدن - استفاده از نخ دندان - فلورايد - عادات دهاني- ارتودنسي - توجه والدين - رژيم غذايي - سيلانتها و مراقبتهاي هنگام ورزش دندانپزشك كودك شما، در تمام اين زمينهها به شما كمك كرده و آموزشهاي لازم را ارائه ميدهد.
چرا دندانپزشكي پيشگيري حائز اهميت ميباشد؟
دندانپزشكي پيشگيري به كودك شما لبخندي زيبا ميبخشد. كودكاني كه دهاني سالم دارند، غذايشان را به راحتي جويده و مواد غذايي بيشتري را جذب ميكنند. آنها صحبت كردن را به راحتي و به وضوح ياد ميگيرند. آنها شانس بهتري براي سلامتي عمومي دارند، زيرا كه بيماريهاي دهان ميتوانند براي اعضاي ديگر بدن خطر آفرين باشند. يك دهان سالم بسيار مورد توجه بوده و به كودكان اطمينان و اعتماد به نفس ميدهد. نهايتاً دندانپزشكي پيشگيري به معناي محدود شدن بيماري، كاهش هزينهها و مدت درمان ميباشد.
به اعضاي مصنوعي بدن انسان پروتز گفته ميشود که در دندانپزشکي باز سازي ، جايگزيني دندانهاي از دست رفته و حفظ زيبايي ظاهري با استفاده از دندانهاي مصنوعي ، پروتز ناميده ميشود که به دو صورت ثابت (غير قابل حرکت ) و متحرک وجود دارد.
الف -پروتز ثابت : پروتز ثابت بر روي دندان يا دندانهاي پايه چسبانده ميشود و از نظر اندازه ، شکل و زيبايي به دندان اصلي نزديکتر است پروتز ثابت يا فيکس شامل موارد زير است ـ
بارها و بارها شده که افراد در مورد مسواک خوب و اينکه چه خميردندانی را مصرف کنيم ..... سوال کرده اند..و اين سوال فکر ميکنم در ذهن خيلی های ديگه باشه بخصوص با اينهمه مسواک و خمير دندانی که در بازار هست و تبليغات زيادی که وجود دارد آدمی گيج ميشه که معيار انتخاب خمير دندان خوب و مسواک خوب چيست؟ در اين نوشته سعی ميکنیم که چند نکته را در جهت افزايش آگاهيتان نسبت به اين موضوع متذکر شویم .......
جرم دندان علاوه بر اینکه برای لثه و بافتهای نگهدارنده دندان مضر میباشد محلی نیز برای تجمع و تکثیر میکروبهای پوسیدگیزا است. با عمل جرم گیری تعداد این میکروبها در دهان به مراتب کمتر میشود. با برداشته شدن جرم، بیمار ممکن است با زبانش حس کند که دندانش خالی شده است. این احساس همراه با مقداری حساسیت به سرما یا گرما (بعد از جرم گیری) این تصور غلط را تقویت نموده است که شاید دندانهایش در حین جرم گیری تراش خورده باشند، در صورتی که مکانیزم دستگاه جرم گیری لرزشی بوده و قادر به تراش نمیباشد.
مجموعه ای است از مطالب ارائه شده از واحدها و همکاران شبکه بهداشت شهرستان ری. مسئولیت مطالب بر عهده ارسال کننده بوده و مدیریت وبلاگ هیچ مسئولیتی در قبال نوشته ها ندارد