یکی از مواد غذائی دارای اهمیت حبوبات هستند که می­توانند جایگزین گوشتها شوند. طبق داده های انجمن رژیم شناسان آمریکا(RDA )هر زن و مرد بالغ در هفته می­تواند 3 لیوان حبوبات پخته مصرف کند و با توجه به ارزش غذائی بالا در این گروه مصرف آنها اجتناب ناپذیر است(البته در این مورد استثائی وجود دارد، زیرا زنان بالای 51 سال در هفته مجاز به مصرف 5/2 لیوان حبوبات هستند.). هیچ­کدام از گیاهان به تنهائی نمی­توانند منبع کلیه پروتئینهای ضروری و غیر ضروری برای بدن باشند مگر اینکه بصورت مخلوط مصرف شوند بعنوان مثال غلات همراه حبوبات مصرف شود.  توجه به این نکته بالاخص در افراد گیاه­خوار که گوشت مصرف نمی­کنند و دانش­آموزان در سنین رشد اهمیت زیادی دارد، زیرا بدن برای بازسازی پروتئین­ها روزانه نیاز به پروتئین دارد. در زیر تعدادی از خصوصیات برخی حبوبات نکاتی بیان می شود:

عدس:

یکی از نکاتی که به طور عام به افراد مبتلا به کم خونی توصیه می شود، خوردن  عدس است، جالب است بدانید که آهنی که می­تواند مورد استفاده بدن قرار گیرد، آهن هم وغیرهم است. آهن هم که قابلیت جذب بیشتری دارد، در منابع حیوانی یافت می شود ولی عدس تنها گیاهی است که آهن هم را دارد. این خصوصیت منحصر به فرد تا کنون فقط در عدس دیده شده است.

 

نخود:

نام دیگر نخود لوبیای گاربانزو((Garbanzo می باشد، در جدول زیر تعدادی از ترکیبات نخود در یک واحد آن ذکر می شود.

هر واحد نخود پخته نشده برابر 4/1 لیوان است =35 گرم نخود پخته شده

ماده مغذی

مقدار

انرژی

115 کالری

کلسترول

0

فیبر

44%

پروتئین

7گرم

کربوهیدرات

19 گرم

لازم به ذکر است که میزان کلسترول در بقیه حبوبات هم صفر می باشد.

نخود پتاسیم زیادی دارد، از این رومی تواند توسط افراد مبتلا به فشارخون بالا خورده شود. یکی از منابع دریافت فیبرها گیاهان هستند ودر بین گیاهان بیشترین فیبر در حبوبات دیده می شود.

فیبر موجود در نخود همانند برسی در لوله گوارش عمل می کند ومیزان گلوکز وکلسترول خون را کاهش می دهد واز آنجا که دریافت این ماده غذائی نیاز به انسولین را در افراد کاهش می دهد خوردن آن برای افراد دیابتی مفید است.

 

لوبیا چیتی:

 مصرف مواد غذائی پرچرب باعث افزایش ترشح لپتین می شود واین هورمون نقش موثری در افزایش اشتها دارد ولی مصرف غذائی مانند لوبیا باعث ترشح حداقل لپتین و بدنبال آن کاهش اشتها وکاهش اضافه وزن بوجود آمده در اثر ترشح لپتین در افراد می شود. نفخ حاصله در اثر مصرف حبوبات  بیشتر در اثر مصرف کمتر از حد مجازدرروزهای عادی درافراد می­باشد. حبوبات علاوه بر دارا بودن فیبرها بالاخص فیبرهای محلول ،منبع خوبی از پروتئینهای گیاهی هستند.

به این موضوع هم توجه کنیم که در اثر خیساندن حبوبات یک شب قبل از تهیه غذائی مانند آش بیشتر مواد نفاخ از جمله ساپونینها از حبوبات خارج می شوند، از این رو نفخ زائی حبوبات بسیار کاهش می یابد.

به این نکته هم توجه داشته باشید که دریافت مداوم حبوبات در کاهش وزن افراد نقش زیادی دارد ،  زیرا این مود غذائی با وجود دارا بودن پروتئینها و مقداری کربوهیدرات فاقد چربی هستند و در این دانه ها هیچ اثری از کلسترول دیده نمی شود، از این رو مصرف آن برای رفع اختلالات چربی در خون افراد بسیار توصیه می شود. از جمله منابع دارای پروتئین می توان انواع گوشتها را نام برد که با وجود دارا بودن پروتئین بالا دارای مقدار زیادی چربی است وافراد مبتلا به انواع بیماریهای مزمن بهتر است، توجه بیشتری به این منابع گیاهی دارای پروتئین داشته باشند.

 گردآوری و تنظیم : زهرا اصلانی